Omurga Hastalıklarında Mikrocerrahi

Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır?
Bel fıtığı, bel omurlarının arasındaki diskin dışarı taşması sonucu bacaklara giden sinirlere ve omuriliğe baskı ve kimyasal irritasyon yapması sonucu oluşur. Disk herniasyonu genellikle lomber omurganın en alttaki iki diskinde, belin alt omurlarında görülür.
Bel fıtığının klasik bulguları bacaklarda ağrı, uyuşukluk, elektriklenme veya güçsüzlüktür. Bu ağrılı duruma "siyatik ağrısı" denir.
Önce ameliyatsız tedavi
Disk herniasyonunda kullanılan konservatif tedavi yöntemleri kısa süreli istirahat, anti-inflamatuar ilaçlar, ağrı kesiciler, kas gevşeticiler, fizik tedavi, McKenzie egzersizleri, kısa süreli korse veya transforaminal ve kaudal epidural steroid (kortizon) enjeksiyonlarıdır. Hastaların %80'inde bu tedavi yöntemleri ile ilk 3 ay içerisinde sonuç alınır ve hasta iyiye gidebilir.
Bu tedavilerin rahatlama sağlamadığı durumlarda, ayakta belirgin kuvvet kaybı gelişen durumlarda, idrar ve gaita kaçırma şikâyetinin geliştiği hastalarda mutlaka cerrahi gerekir. Amaç, herniye olan diskin sinirlere basarak tahriş etmesini ve bu şekilde ağrı ve kuvvet kaybı gibi şikâyetlere sebep olmasını önlemektir.
Mikrodiskektomi
En sık uygulanan yöntem mikrodiskektomi veya endoskopik diskektomidir. Burada amaç, bası yapan disk parçasının çıkarılmasıdır.
Mikrodiskektomi 2 cm'lik kesi ile yapılır. Mikroskop eşliğinde bası yapan disk parçasına ulaşılır ve çıkartılır. Hasta 6 saat sonra ayağa kaldırılır, korse ile mobilize edilir ve 1 gün sonra taburcu edilir.
Endoskopik diskektomi
Endoskopik diskektominin iki tekniği vardır: unilateral biportal endoskopi (UBE) ve uniportal endoskopi yöntemi. UBE işleminde bel bölgesine 0,5 cm'lik iki kesiden içeriye tüp yerleştirilir. Tüpün içerisinden geçirilen kamera ile sulu ortamda fıtığa ulaşılır ve fıtık çıkartılır. Bu yöntemde kas ve kemik dokusuna az miktarda müdahale edildiği için ameliyat sonrası ağrı da azdır. Hasta 6 saat sonra ayağa kalkıp yürüyebilir.
Ameliyat sonrası iyileşme
Endoskopik veya mikrocerrahi ile bel fıtığı ameliyatı olduktan sonra hasta 10 gün içinde işinin başına döner. Spora dönüş ise 2-3 ayı bulur. Bunun sebebi, fıtık gelişirken diskin arka tarafında bir yırtık oluşması ve buranın nedbe dokusu ile iyileşmesinin 2-3 ay sürmesidir. Daha erken spora dönüş yapılırsa, fıtığın nüks etme olasılığı daha yüksek olacaktır.
Literatürde mikrocerrahi ve endoskopiyi karşılaştıran çalışmalarda nüks (fıtığın yinelenmesi) oranları yönünden aralarında fark yoktur. Ameliyat sonrası vakaların %8-13'ünde fıtık yineleyebilir.
Belde omurilik kanalında daralma tedavisi nasıl yapılır?
Kanal daralmasını yaşlı hastalarda daha sık görüyoruz; bazen de daha genç yaşta, 40-50 yaşlarında doğumsal kanal daralması görmekteyiz.
Özellikle yaşlılarda yürüme güçlükleri bel, kalça ve diz rahatsızlıklarına bağlı olurken, bel bölgesinde kanal daralması kalçalardan başlayıp bacaklarda uyuşmaya sebep olur ve hastanın bir süre yürüdükten sonra durmasına yol açar.
Öncelikle konservatif tedavi uygulanır: kas gevşetici, NSAİİ, gabapentin, pregabalin, kortizon (kas içi enjeksiyon) gibi ilaçlar. Şikâyetler geçmezse epidural enjeksiyonlar yapılabilir. Konservatif tedavi yöntemlerinden fayda görmeyen hastalarda cerrahi tedaviye karar verilir.
Kanal daralmasının cerrahi tedavisi nasıl yapılır?
Yapılan tetkiklerde belde kanal daralmasının ciddi olduğu seviyeler şikâyetleri oluşturur. Sadece bu seviyelere müdahale ederiz; tüm seviyelere müdahale etmeye gerek yoktur.
Ameliyatta tek taraflı olarak girilerek omurilik kanalının tümüyle rahatlatılması sağlanır. Bu işlemi mikrocerrahi veya endoskopi kullanarak yapmaktayız. Ameliyatta mikroskop eşliğinde veya endoskopi ile kanalı sıkıştıran, kalınlaşan sarı ligamanın (bağın) alınması ve kireçlenen eklemden köken alan kemik çıkıntıların alınması gerekir.
Bu uygulama sonucunda hastanın şikâyetleri kısa süre içinde geçer. Hasta 1. günde ayağa kaldırılır, yürütülür ve genellikle 1 veya 2 gün içinde taburcu edilir. Korse 1 ay kullanılır. Hasta işine 2 hafta sonra geri döner. Hastalar 3 ay ağır işlerden uzak tutulur.
